จับตาแบตเตอรี่ และแผงโซลาร์เซลล์ใช้แล้ว เสนอ Digital Product Passport เชื่อมมาตรฐาน GS1
จับตาแบตเตอรี่ และแผงโซลาร์เซลล์ใช้แล้ว เสนอ Digital Product Passport เชื่อมมาตรฐาน GS1
นายชญานินทร์ โพธิวรคุณ กรรมการสถาบันรหัสสากล (GS1 Thailand) ซึ่งเป็นผู้แทนของนายพิภพ โชควัฒนา รองประธาน ส.อ.ท. และประธานสถาบันรหัสสากล (GS1 Thailand) ในการร่วมแถลงข่าว กล่าวว่า อีกหนึ่งประเด็นที่ประเทศไทยจำเป็นต้องเตรียมความพร้อม คือ การจัดการของเสียที่เกิดจากการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน โดยเฉพาะแบตเตอรี่จากยานยนต์ไฟฟ้า ระบบกักเก็บพลังงาน และแผงเซลล์แสงอาทิตย์ หรือแผงโซลาร์เซลล์ ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของการใช้พลังงานสะอาด
ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ประกอบด้วยวัสดุหลายประเภทที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ ขณะเดียวกัน บางส่วนอาจมีองค์ประกอบหรือคุณสมบัติที่ต้องได้รับการจัดการตามมาตรการด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมอย่างเหมาะสม
ส.อ.ท. จึงเห็นโอกาสในการนำแนวคิด Digital Product Passport (DPP) หรือหนังสือเดินทางดิจิทัลของผลิตภัณฑ์ มาประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือเชื่อมโยงข้อมูลตลอดวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ตั้งแต่ข้อมูลผู้ผลิต ประเภทและองค์ประกอบของวัสดุ ข้อมูลด้านความปลอดภัย ไปจนถึงแนวทางการนำกลับมาใช้ประโยชน์และการจัดการเมื่อสิ้นสุดอายุการใช้งาน
โดยสามารถศึกษาการประยุกต์ใช้มาตรฐานสากลของ GS1 ซึ่งมีระบบมาตรฐานในการระบุตัวตนผลิตภัณฑ์และเชื่อมโยงข้อมูลดิจิทัล เช่น GS1 Digital Link เพื่อสนับสนุนการเข้าถึงและแลกเปลี่ยนข้อมูลที่เกี่ยวข้องระหว่างภาคส่วนต่างๆ ภายใต้มาตรฐานข้อมูลร่วมกัน
“เราต้องมองให้ไกลกว่าการจัดการของเสียเมื่อผลิตภัณฑ์หมดอายุการใช้งาน เพราะหากเราสามารถรู้ข้อมูลสำคัญของผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ต้นทาง เมื่อผลิตภัณฑ์นั้นกลายเป็นของเสีย ก็จะสามารถนำข้อมูลมาใช้ประเมินความเสี่ยง คัดแยก และเลือกวิธีจัดการที่เหมาะสมได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น” นายชญานินทร์กล่าว
ทั้งนี้ ส.อ.ท. เห็นว่าควรส่งเสริมความร่วมมือระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรม กรมโรงงานอุตสาหกรรม GS1 Thailand ภาคอุตสาหกรรม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการพัฒนาระบบ Digital Product Passport ที่เชื่อมโยงข้อมูลผลิตภัณฑ์เข้ากับข้อมูลการจัดการของเสีย โดยอาจเริ่มจากโครงการนำร่องในกลุ่มแบตเตอรี่และแผงโซลาร์เซลล์ใช้แล้ว ก่อนพิจารณาขยายผลสู่กลุ่มวัสดุและผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมประเภทอื่น
แนวทางดังกล่าวควรดำเนินการโดยคำนึงถึงความสอดคล้องกับระบบกำกับดูแลและข้อกำหนดทางกฎหมายที่มีอยู่ รวมถึงการคุ้มครองข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อทั้งภาครัฐ ผู้ประกอบการ และผู้รับจัดการของเสียอย่างแท้จริง
ผลักดันจากการแก้ปัญหาปลายทาง สู่ระบบจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน
ส.อ.ท. เห็นว่า การยกระดับระบบจัดการกากอุตสาหกรรมของประเทศไทยจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยภาครัฐมีบทบาทในการกำกับดูแลและบังคับใช้กฎหมาย ขณะที่ผู้ก่อกำเนิดและผู้รับจัดการของเสียต้องดำเนินธุรกิจอย่างมีความรับผิดชอบ และภาคอุตสาหกรรมควรมีส่วนร่วมในการพัฒนาเทคโนโลยีและมาตรฐานการจัดการที่เหมาะสม
ส.อ.ท. พร้อมสนับสนุนการพัฒนากลไกดังกล่าว เพื่อผลักดันประเทศไทยจากระบบจัดการของเสียที่เน้นการแก้ไขปัญหาปลายทาง ไปสู่การบริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ควบคู่กับการยกระดับความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทย
“เป้าหมายของเราไม่ใช่เพียงทำให้กากอุตสาหกรรมถูกกำจัดอย่างถูกต้องเท่านั้น แต่ต้องทำให้ทุกภาคส่วนมีความรับผิดชอบต่อของเสียที่เกิดขึ้น สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ และนำทรัพยากรที่ยังมีคุณค่ากลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างปลอดภัย เพื่อให้การเติบโตของภาคอุตสาหกรรมเดินหน้าควบคู่ไปกับการดูแลสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน”















