เมื่อหุ้นถูกสั่งเพิกถอน นักลงทุนรายบุคคลต้องเรียนรู้อะไร?
เมื่อหุ้นถูกสั่งเพิกถอน นักลงทุนรายบุคคลต้องเรียนรู้อะไร?
ในฐานะ นายกสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย (TIA) ผมอยากชวนพวกเรามาวิเคราะห์กรณีศึกษาสำคัญล่าสุด ที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) มีคำสั่งเพิกถอน 3 หุ้นดัง ได้แก่ CIMBT, GLAND และ LRH
โดยเปิดให้ซื้อขายชั่วคราวก่อนเพิกถอนช่วงวันที่ 3–11 ก.ย. 2569 ด้วยบัญชี Cash Balance 100%
เหตุการณ์นี้ถือเป็น 'ห้องเรียนจริง'ชั้นดี ที่สะท้อนว่า ความเสี่ยงในการลงทุน ไม่ได้มาจากฐานะการเงินของบริษัทเพียงอย่างเดียว
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า ทั้ง 3 บริษัทธุรกิจยังมีทรัพย์สินและดำเนินงานตามปกติ แต่สาเหตุเกิดจากการไม่ผ่านเกณฑ์ Free Float ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
อธิบายให้เข้าใจง่ายๆ Free Float หรือ 'สัดส่วนผู้ถือหุ้นรายย่อย'คือปริมาณหุ้นที่หมุนเวียนและพร้อมซื้อขายเปลี่ยนมือได้อย่างเสรีในตลาด ไม่ได้ถูกกอดเก็บไว้โดยผู้ถือหุ้นใหญ่ ผู้บริหาร หรือนักลงทุนเชิงกลยุทธ์
ตลาดหลักทรัพย์ฯ จึงกำหนดกติกาไว้ว่า บริษัทจดทะเบียนต้องมีนักลงทุนรายย่อยถือหุ้นรวมกันไม่น้อยกว่า 15% ของทุนชำระแล้ว และต้องมีจำนวนผู้ถือหุ้นรายย่อยไม่น้อยกว่า 150 ราย
เพื่อให้หุ้นมีสภาพคล่อง ซื้อขายได้ตามกลไกตลาดจริง และป้องกันไม่ให้ราคาถูกครอบงำ
แต่ทั้ง 3 บริษัทนี้ ผู้ถือหุ้นใหญ่เข้าถือครองหุ้นเกือบทั้งหมดจนสัดส่วนรายย่อยต่ำกว่าเกณฑ์ต่อเนื่องยาวนานเกินกำหนด จึงเข้าข่ายถูกเพิกถอน
เมื่อหุ้นพ้นสภาพจากกระดาน SET เข้าสู่สถานะ หุ้นนอกตลาด (Unlisted Stock) สิ่งที่เปลี่ยนไปทันทีและส่งผลกระทบต่อนักลงทุนรายบุคคลคือ
* สภาพคล่องเป็นศูนย์: ซื้อขายผ่านแอป Streaming ไม่ได้อีกต่อไป หากต้องการขายต้องจับคู่เจรจากับผู้ซื้อนอกตลาดและทำเรื่องโอนหุ้นเองที่ TSD
* สิทธิประโยชน์ทางภาษีหมดไป: กำไรจากส่วนต่างราคา (Capital Gain) หลังพ้นสภาพ จะไม่ได้รับการยกเว้นภาษีอีกต่อไป ต้องนำไปคำนวณรวมเป็นเงินได้พึงประเมินประจำปี
* การติดตามข้อมูลยุ่งยากขึ้น: บริษัทไม่มีหน้าที่ต้องส่งงบการเงินผ่านระบบ SET Link นักลงทุนต้องตามอ่านรายงานประจำปี
(56-1 One Report) จากเว็บไซต์ ก.ล.ต. หรือติดต่อนักลงทุนสัมพันธ์ของบริษัทโดยตรง
ข้อคิดสำหรับนักลงทุนคือ นอกจากปัจจัยด้านผลตอบแทนและเงินปันผล ต้องไม่มองข้ามค่า Free Float หุ้นที่มีการถือครองกระจุกตัวสูง เสี่ยงต่อการโดนขึ้นเครื่องหมายเตือนและนำไปสู่การเพิกถอนในที่สุด
ดังนั้น ควรตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้นอย่างสม่ำเสมอ
"การลงทุนมีความเสี่ยง แต่ความเสี่ยงที่น่ากลัวที่สุด คือการลงทุนโดยปราศจากความเข้าใจในกฎเกณฑ์และเงื่อนไขของตลาดทุน"
ขอให้ทุกท่านนำกรณีศึกษานี้ไปปรับใช้เพื่อปกป้องเงินทุนของตัวเองครับ!
โดย มงคล ลีลาธรรม
นายกสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย
