พลิกความท้าทายภูมิรัฐศาสตร์สู่โอกาสเศรษฐกิจไทย : อุตสาหกรรมใดจะคว้าโอกาส จากระเบียบโลกใหม่?
Geopolitics to Profit : Which Thai Sectors Will Win from Global Realignment?
พลิกความท้าทายภูมิรัฐศาสตร์สู่โอกาสเศรษฐกิจไทย : อุตสาหกรรมใดจะคว้าโอกาส จากระเบียบโลกใหม่?
สรุปประเด็น (Unofficial Translation)Thailand Focus 2026: Reignite Thailand หัวข้อ โดย
• นางสาวปวีณา จริยฐิติพงศ์ ผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)
• ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล กรรมการรองผู้จัดการใหญ่ บริษัท ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
• นายอาลก โลเฮีย ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่ม บริษัท อินโดรามา เวนเจอร์ส จำกัด (มหาชน)
• นายธรรมศักดิ์ เศรษฐอุดม กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
• ผู้ดำเนินรายการ: Mr.Samir Kogar, Thailand Country Head บริษัท หลักทรัพย์ ซี แอล เอส เอ (ประเทศไทย) จำกัด
นายธรรมศักดิ์ เศรษฐอุดม กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
แม้จะเกิดความผันผวนทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์โลก แต่เม็ดเงินลงทุนยังคงไหลเข้าประเทศไทยต่อเนื่อง โดยเม็ดเงินส่วนใหญ่ไม่ได้กระจุกอยู่เพียงกลุ่มธุรกิจ Data Center เท่านั้น แต่ยังรวมถึงอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพ (Biotech) เทคโนโลยีลดการปล่อยคาร์บอน (Decarbonization) และเศรษฐกิจหมุนเวียนสีเขียว (Green Economy)
รัฐบาลไทยกำลังขับเคลื่อนเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ผ่านคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจ 4 ชุด โดยมุ่งเน้นการปรับปรุงกฎหมาย ลดข้อจำกัดเชิงระบบราชการ ขยายกรอบการค้าเสรี (FTA) รวมถึงพัฒนาทักษะทุนมนุษย์และการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อปูทางให้ไทยก้าวเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของภูมิภาคภายในเวลา 5 ถึง 10 ปีข้างหน้า
การหลั่งไหลเข้ามาของเม็ดเงินลงทุนและการย้ายห่วงโซ่อุปทานมายังภูมิภาคอาเซียนและประเทศไทยไม่ใช่มาตรการชั่วคราวเพื่อหลบเลี่ยงความตึงเครียดทางการค้า แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในระยะยาว ภาคธุรกิจไทยต้องพัฒนายุทธศาสตร์อาเซียนเพื่อสร้างขนาดการดำเนินงานที่สามารถสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันระดับสากล และป้องกันการทะลักเข้ามาอย่างรุนแรงของสินค้าอุปโภคบริโภคราคาถูกจากจีน
อุตสาหกรรมไทยต้องเปลี่ยนผ่านจากการเป็นเพียงศูนย์กลางการประกอบชิ้นส่วน (Assembly Line) ไปสู่การเป็นเจ้าของห่วงโซ่อุปทานขั้นลึก เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า โดยจำเป็นต้องเร่งลงทุนปรับปรุงโรงงานผ่านการนำระบบ AI ระบบอัตโนมัติ และหุ่นยนต์อุตสาหกรรม มาประยุกต์ใช้เพื่อลดต้นทุน ลดความสูญเสียในกระบวนการผลิต และลดการใช้พลังงานเพื่อสร้างประสิทธิภาพการแข่งขันขั้นสูงสุด
นายอาลก โลเฮีย ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่ม บริษัท อินโดรามา เวนเจอร์ส จำกัด (มหาชน)
โลกกำลังเปลี่ยนจากการพึ่งพาประสิทธิภาพต้นทุนต่ำสู่การให้ความสำคัญสูงสุดกับความยืดหยุ่นและขีดความสามารถในการฟื้นตัว (Resilient Supply Chain) ภายใต้ปัญหาสงคราม กำแพงภาษี และการหยุดชะงักทางขนส่ง เช่น วิกฤตในทะเลแดง ส่งผลให้ภาคธุรกิจต้องกระจายสินทรัพย์หลักไปตั้งฐานการผลิตระดับภูมิภาคเพื่อให้บริการกลุ่มลูกค้าในแต่ละพื้นที่โดยตรง เพื่อลดความเสี่ยงต่อการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานโลก
ประเทศไทยมีระบบนิเวศการค้าและการผลิตดั้งเดิมที่แข็งแกร่งและลอกเลียนแบบได้ยาก
ไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมการเกษตรและอาหารที่เป็นยุทธศาสตร์ความมั่นคงทางอาหาร คลัสเตอร์อุตสาหกรรมปิโตรเคมีและเคมีภัณฑ์ครบวงจรในพื้นที่มาบตาพุดที่มีการรวมตัวของธุรกิจระดับโลก ตลอดจนระบบการบริการด้านสุขภาพและการท่องเที่ยวเชิงการแพทย์ที่มีมาตรฐานระดับสากล ซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกในการดึงดูดผู้บริหารและบุคลากรผู้มีความสามารถระดับโลกเข้ามาตั้งสำนักงานใหญ่ประจำภูมิภาคในไทย
ประเทศไทยมีระบบธนาคารที่มั่นคงและตลาดทุนที่มีความลึกที่จะผลักดันให้กรุงเทพฯ เป็นศูนย์กลางตลาดทุน สำหรับกลุ่มประเทศ CLMV ได้แก่ กัมพูชา ลาว เมียนมา และเวียดนาม เพื่อเป็นแหล่งระดมทุนสนับสนุนธุรกิจในกลุ่มประเทศดังกล่าว ที่มีประชากรรวมกันกว่า 250 ล้านคน ซึ่งสามารถกลายเป็นตลาดผู้บริโภคขนาดใหญ่ได้
โมเดลเศรษฐกิจไม่จำเป็นต้องเป็นผลิตเพื่อส่งออกไปทั่วโลกเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่สามารถผลิตเพื่อป้อนตลาด CLMV ได้เช่นกัน เพราะห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาคมีความยืดหยุ่นกว่าห่วงโซ่อุปทานโลกที่ยาวไกล และยังสามารถเข้าถึงกันได้ทางถนนในภูมิภาคนี้ด้วย
ท่ามกลางความตึงเครียดด้านอธิปไตยของข้อมูล (Data Sovereignty) และการแข่งขันทางเทคโนโลยีระหว่างขั้วสหรัฐฯ และจีน ประเทศไทยซึ่งคงเสถียรภาพและมีความสัมพันธ์ที่ดีกับทุกฝ่าย ทั้งตะวันตก ตะวันออก อินเดีย และญี่ปุ่น สามารถวางตัวเป็นศูนย์กลางการเชื่อมโยงระบบนิเวศเทคโนโลยี ศูนย์ข้อมูลดิจิทัล (Data Center) ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และใช้ระบบข้อมูลระดับโลกในการเป็นฐานบัญชาการด้านการจัดการและการตัดสินใจ (Command Center) สำหรับห่วงโซ่อุปทานและการผลิตข้ามชาติ
อุตสาหกรรมในอนาคตจำเป็นต้องอาศัยโครงสร้างพื้นฐานพลังงานที่มีประสิทธิภาพและมีราคาค่าบริการที่สมเหตุสมผลเพื่อรักษาขีดความสามารถการแข่งขัน นอกจากนี้ ตัวชี้วัดความสำเร็จเชิงยุทธศาสตร์ที่แท้จริงของประเทศ ไม่ได้ตัดสินที่การดึงดูดผู้ลงทุนรายใหม่เป็นสำคัญ หากวัดจากอัตราการลงทุนซ้ำของผู้ลงทุนกลุ่มเดิมที่มีอยู่ เนื่องจากเป็นการแสดงความไว้วางใจสูงสุดต่อระบบการขนส่ง โครงสร้างพื้นฐาน นโยบาย และบุคลากรของประเทศ
นางสาวปวีณา จริยฐิติพงศ์ ผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)
ท่าอากาศยานไทยมีความยืดหยุ่นสูงในการตอบสนองและแก้ไขวิกฤต เช่น ในช่วงความตึงเครียดทางการเมืองระหว่างประเทศจีนและญี่ปุ่นที่ส่งผลให้สายการบินปรับลดเที่ยวบินทั่วไป ไทยได้ดำเนินกลยุทธ์เชิงรุกเจรจาขอดึงเที่ยวบินและปรับปรุงเส้นทางบินของสายการบินเหล่านั้นให้บินมายังประเทศไทยโดยตรง ส่งผลให้มีสัดส่วนผู้โดยสารจากสองประเทศดังกล่าวเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 30 สะท้อนให้เห็นว่าการปรับตัวที่คล่องตัวสามารถแปรความผันผวนให้เป็นโอกาสทางธุรกิจได้
ในระยะสั้นความขัดแย้งในตะวันออกกลางส่งผลกระทบเชิงลบจากการยกเลิกเที่ยวบินทั้งหมดของสายการบินตะวันออกกลางในช่วง 10 วันแรก ทำให้ผู้โดยสารจำเป็นต้องเปลี่ยนมาเดินทางด้วยเที่ยวบินตรงที่มีราคาค่าโดยสารแพงขึ้น อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันเที่ยวบินจากตะวันออกกลางทั้งหมดได้กลับมาเปิดให้บริการแบบเต็มร้อยละ 100 แล้ว โดยมียอดจำนวนผู้โดยสารจากตะวันออกกลางฟื้นตัวกลับมาเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 4 เมื่อเทียบเดือนต่อเดือนของปีก่อนหน้า
โครงสร้างสัญชาติของผู้โดยสารเปลี่ยนผ่านอย่างชัดเจน โดยมีอัตราการเดินทางจากกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เข้ามาทดแทนมากขึ้น และกลุ่มผู้โดยสารจากตะวันออกกลางเปลี่ยนรูปแบบพฤติกรรมจากการเดินทางระยะสั้นแบบไปกลับบ่อยครั้ง มาเป็นการพำนักและท่องเที่ยวในประเทศในระยะเวลาที่ยาวนานขึ้น ซึ่งแม้จะทำให้ยอดปริมาณเที่ยวบินรวมชะลอตัวลงเล็กน้อย แต่ช่วยสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจของประเทศอย่างลึกซึ้งและมีความคุ้มค่ามากกว่า
ท่าอากาศยานไทยซึ่งครองส่วนแบ่งทางการตลาดของผู้โดยสารทางอากาศในประเทศสูงถึงร้อยละ 95 กำลังยกระดับยุทธศาสตร์เชิงรุกผ่านการเจรจากับสายการบินในตะวันออกกลางเพื่อเปิดเที่ยวบินตรงเส้นทางใหม่เชื่อมต่อจากกรุงเทพฯ ไปยังภูมิภาคอเมริกาเหนือ
ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล กรรมการรองผู้จัดการใหญ่ บริษัท ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
อาเซียนและประเทศไทยคือผู้ได้รับผลประโยชน์จากความตึงเครียดของภูมิรัฐศาสตร์โลก เนื่องจากนโยบายที่เป็นกลาง ทำให้ไทยกลายเป็นพื้นที่สำหรับการย้ายฐานการผลิต ส่งผลให้มีคำขอรับการส่งเสริมการลงทุน (BOI) จากต่างประเทศพุ่งสูงเป็นประวัติการณ์
ภายในระยะเวลาเพียง 2 ปี ไทยสามารถก้าวเป็นผู้ผลิตแผ่นวงจรพิมพ์ (PCB) สูงสุดเป็นอันดับ 5 ของโลก พร้อมทั้งได้รับเม็ดเงินลงทุนย้ายฐานจากโรงงานผู้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์ การรวมกลุ่มทางซัพพลายเชนวัตถุดิบ การลงทุนจัดตั้ง Data Center ของผู้ให้บริการคลาวด์และเทคโนโลยีระดับโลก รวมถึงการเป็นศูนย์กลางยานยนต์ไฟฟ้าหลักของภูมิภาค
การเข้ามาของคู่แข่งรายใหญ่ เทคโนโลยีใหม่ และต้นทุนการผลิตที่ได้เปรียบของจีน กำลังกดดันให้ผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะกลุ่ม SMEs ต้องเร่งปรับโครงสร้างธุรกิจเพื่อความอยู่รอด ทั้งนี้ แนะนำให้ธุรกิจไทย เร่งลงทุนเปลี่ยนเทคโนโลยี และขยายสเกลเพื่อให้สามารถแข่งขันได้
