'กะเพรา 4 พันธุ์ซีพีแรม' สรุปผลสอบจดทะเบียนถูกต้องทุกขั้นตอน เกษตรกรยังใช้พันธุ์พื้นเมืองได้ตามปกติ
'กะเพรา 4 พันธุ์ซีพีแรม' สรุปผลสอบจดทะเบียนถูกต้องทุกขั้นตอน เกษตรกรยังใช้พันธุ์พื้นเมืองได้ตามปกติ หลังจาก นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีข้อสั่งการให้กรมวิชาการเกษตรตรวจสอบการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่กะเพรา 4 พันธุ์ของบริษัท ซีพีแรม ได้แก่ แก้วจุรี01 แก้วจุรี02 แก้วจุรี03 และแก้วจุรี04 ว่าดำเนินการถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ ล่าสุดกรมวิชาการเกษตรได้สรุปผลการตรวจสอบแล้ว ยืนยันว่าการจดทะเบียนทั้ง 4 พันธุ์เป็นไปอย่างถูกต้องตาม พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ทุกขั้นตอน
นางศศิญา ปานตั้น รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร ในฐานะโฆษกกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า จากการตรวจสอบเอกสาร ประวัติการปรับปรุงพันธุ์ ที่มาของพันธุ์ และข้อตกลงแบ่งปันผลประโยชน์ พบว่าครบถ้วนถูกต้องตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด รวมถึงผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติพันธุ์พืชตามหลัก DUS ได้แก่ ความแตกต่าง ความสม่ำเสมอ และความคงตัวของลักษณะประจำพันธุ์ โดยเปรียบเทียบกับพันธุ์อื่นจำนวน 2 ฤดูปลูก
นอกจากนี้ กรมวิชาการเกษตรได้ประกาศโฆษณาคำขอจดทะเบียนเป็นเวลา 90 วัน เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้เสียยื่นคัดค้าน แต่ไม่มีผู้ยื่นคัดค้าน จึงออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่ทั้ง 4 พันธุ์
กรมวิชาการเกษตรย้ำว่า การคุ้มครองดังกล่าวครอบคลุมเฉพาะกะเพรา 4 พันธุ์ที่ได้รับการจดทะเบียนเท่านั้น ไม่ได้ครอบคลุมกะเพราพันธุ์พื้นเมืองและพันธุ์ทั่วไป เกษตรกรและประชาชนยังสามารถปลูก เก็บใบจำหน่าย และนำไปประกอบอาหารขายได้ตามปกติ ส่วนการนำพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครองไปขยายพันธุ์เพื่อการค้า เช่น ผลิตเมล็ดพันธุ์ เพาะต้นกล้า หรือปักชำกิ่งเพื่อจำหน่าย ต้องได้รับอนุญาตจากผู้ทรงสิทธิก่อน
ทั้งนี้ นับตั้งแต่จดทะเบียนกะเพราทั้ง 4 พันธุ์เมื่อปี 2567 จนถึงปัจจุบันกว่า 2 ปีครึ่ง กรมวิชาการเกษตรระบุว่ายังไม่มีเกษตรกร ผู้บริโภค หรือร้านค้าเข้าร้องเรียนเกี่ยวกับผลกระทบจากการจดทะเบียนดังกล่าว
ตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีข้อสั่งการให้กรมวิชาการเกษตรตรวจสอบการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ของพืชกะเพรา จำนวน 4 พันธุ์ ได้แก่ แก้วจุรี01 แก้วจุรี02 แก้วจุรี03 และแก้วจุรี04 ว่าเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่นั้น
กรมวิชาการเกษตรได้เร่งดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริง และเอกสารที่เกี่ยวข้องตามข้อสั่งการของรัฐมนตรีฯ อย่างละเอียดรอบคอบ พบว่าการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ทั้ง 4 พันธุ์ ดำเนินการได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
จากการตรวจสอบ กรมวิชาการเกษตรได้ดำเนินการตามกฎกระทรวง กำหนดหลักเกณฑ์ และวิธีการในการขอจดทะเบียน การพิจารณาคำขอจดทะเบียน การประกาศโฆษณาคำขอจดทะเบียน และแบบหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่ พ.ศ.2546 โดยตรวจสอบเอกสารประกอบคำขอ ประวัตินักปรับปรุงพันธุ์ ที่มาและประวัติการปรับปรุงพันธุ์ รายละเอียดลักษณะสำคัญของพันธุ์ และข้อตกลงแบ่งปันผลประโยชน์ พบว่ามีเอกสารครบถ้วน และถูกต้องตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
นอกจากนี้ ยังได้ดำเนินการตรวจสอบคุณสมบัติของพันธุ์พืชใหม่ตามหลัก DUS ซึ่งเป็นหลักเกณฑ์สำคัญในการพิจารณาว่า พันธุ์พืชที่ยื่นขอจดทะเบียนมีคุณสมบัติเป็นพันธุ์พืชใหม่ตามที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ โดยพิจารณาจาก 3 หลักเกณฑ์สำคัญ คือ Distinctness ความแตกต่างจากพันธุ์อื่นอย่างเด่นชัด Uniformity ความสม่ำเสมอของลักษณะประจำพันธุ์ และ Stability ความคงตัวของลักษณะประจำพันธุ์ โดยปลูกเปรียบเทียบกับพันธุ์ CPR1 ซึ่งเป็นพันธุ์ตั้งต้น และพันธุ์เขียวใบใหญ่ 059 ซึ่งมีลักษณะใกล้เคียงที่สุด จำนวน 2 ฤดูปลูก
ทั้งนี้ ผลการตรวจสอบพบว่า กะเพราทั้ง 4 พันธุ์มีลักษณะประจำพันธุ์แตกต่างจากพันธุ์เปรียบเทียบอย่างชัดเจน ทั้งรูปร่างใบ ขนาดใบ และความหนาของใบ รวมถึงมีความสม่ำเสมอ และความคงตัวของลักษณะประจำพันธุ์ตามเกณฑ์ที่กำหนด
สำหรับ ขั้นตอนการประกาศโฆษณาคำขอจดทะเบียน กรมวิชาการเกษตรได้ประกาศเป็นเวลา 90 วัน เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้เสียยื่นคัดค้านตามสิทธิที่กฎหมายกำหนด โดยพันธุ์แก้วจุรี01 ประกาศเมื่อวันที่ 14 พ.ย. 2566 ถึงวันที่ 12 ก.พ. 2567 ส่วนพันธุ์แก้วจุรี02–04 ประกาศเมื่อวันที่ 28 ธ.ค. 2566 ถึงวันที่ 27 มี.ค. 2567 เมื่อครบกำหนดระยะเวลาประกาศโฆษณา ไม่มีผู้ยื่นคัดค้านกรมวิชาการเกษตรจึงได้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่ทั้ง 4 พันธุ์
โฆษกกรมวิชาการเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า การจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 ไม่ใช่สิทธิที่จำกัดเฉพาะบริษัทเอกชนรายใดรายหนึ่ง แต่เป็นสิทธิตามกฎหมายที่เปิดโอกาสให้บุคคลทั่วไป นักปรับปรุงพันธุ์ มหาวิทยาลัย บริษัทเอกชน และหน่วยงานต่างๆ สามารถยื่นขอจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ได้เช่นเดียวกัน หากมีการปรับปรุงพันธุ์จนได้พันธุ์พืชใหม่ที่มีคุณสมบัติครบถ้วนตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด โดยผู้ยื่นคำขอทุกรายต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบตามมาตรฐานเดียวกัน
ทั้งนี้ การจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ทั้ง 4 พันธุ์ เป็นการให้สิทธิคุ้มครองเฉพาะพันธุ์ที่ได้รับการจดทะเบียนเท่านั้น ไม่ได้ครอบคลุมกะเพราพันธุ์พื้นเมือง หรือพันธุ์ทั่วไปที่เกษตรกร และประชาชนใช้ประโยชน์อยู่ในปัจจุบัน เกษตรกรยังสามารถปลูก และใช้ประโยชน์จากกะเพราพันธุ์พื้นเมือง และพันธุ์ทั่วไปได้ตามปกติ รวมถึงสามารถนำกะเพราพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครองมาอย่างถูกต้องไปปลูกเพื่อบริโภค เก็บใบจำหน่าย หรือนำไปประกอบอาหารจำหน่ายได้อย่างอิสระ
ส่วนการนำพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครอง ไปขยายพันธุ์เพื่อการค้า เช่น ผลิตเมล็ดพันธุ์ เพาะต้นกล้า หรือปักชำกิ่งเพื่อจำหน่ายในลักษณะส่วนขยายพันธุ์ ต้องได้รับอนุญาตจากผู้ทรงสิทธิก่อน
“ผลการตรวจสอบยืนยันว่าการดำเนินการของกรมวิชาการเกษตร และการยื่นขอจดทะเบียนของบริษัทซีพีแรม เป็นไปตาม พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 และกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้องครบถ้วน นอกจากนี้ นับตั้งแต่มีการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์กะเพราทั้ง 4 พันธุ์จนถึงปัจจุบันเกินกว่า 2 ปีครึ่งแล้ว ยังไม่มีเกษตรกร ผู้บริโภค หรือร้านค้าใด มาร้องเรียนที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เกี่ยวกับผลกระทบจากการจดทะเบียนดังกล่าว การคุ้มครองพันธุ์พืชเป็นกลไกที่กฎหมายกำหนดขึ้น เพื่อส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืช เปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้าถึงสิทธิตามกฎหมายอย่างเท่าเทียม ควบคู่กับการรักษาสิทธิและประโยชน์ของเกษตรกร และประชาชนในการใช้ประโยชน์จากพันธุ์พืชพื้นเมือง และพันธุ์พืชทั่วไป” โฆษกกรมวิชาการเกษตร กล่าว
ทั้งนี้ ตามข้อสั่งการของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่มอบหมายให้กรมวิชาการเกษตรดำเนินการจัดตั้งศูนย์รับเรื่องร้องทุกข์ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการบังคับใช้ พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ณ ศูนย์ราชการสะดวกกรมวิชาการเกษตร เพื่อเป็นช่องทางในการรับเรื่องร้องทุกข์ หากมีผู้ใดได้รับผลกระทบจาก การจดทะเบียนดังกล่าว ให้มาร้องทุกข์ได้
สำหรับ ผู้ที่ประสงค์จะสอบถามข้อมูล ขอคำแนะนำ หรือยื่นเรื่องร้องทุกข์ สามารถติดต่อได้ที่ นายป่าน ปานขาว นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ รักษาการในตำแหน่งผู้เชี่ยวชาญด้านคุ้มครองพันธุ์พืช โทรศัพท์ 08 9744 5013 อีเมล This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. และนายอัฏฐพร สิทธิ์วิภูศิริ นักวิชาการเกษตรชำนาญการ กองคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร โทรศัพท์ 09 1718 4750
อีเมล This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
