จับตา!UPOV 1991 กระทบสิทธิเกษตรกรแค่ไหน? กระทรวงเกษตรฯ ยันยังไม่สรุป ขอฟังเสียงชาวบ้านก่อน
จับตา!UPOV 1991 กระทบสิทธิเกษตรกรแค่ไหน? กระทรวงเกษตรฯ ยันยังไม่สรุป ขอฟังเสียงชาวบ้านก่อน
'กฤษ'ย้ำยังอยู่ระหว่างศึกษาข้อดี–ข้อเสีย ยังไม่มีการเจรจา ยืนยันหากไม่เป็นประโยชน์ต่อประชาชน ต้องยึดผลประโยชน์เกษตรกรไทยเป็นหลัก กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกมาชี้แจงกรณีข้อกังวลเกี่ยวกับ UPOV 1991 หรืออนุสัญญาคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ ซึ่งเป็นประเด็นที่เกษตรกรไทยให้ความสนใจ โดยยืนยันว่าขณะนี้ยังอยู่ระหว่างศึกษารายละเอียดและผลกระทบอย่างรอบด้าน ยังไม่มีข้อสรุปหรือการเจรจากับฝ่ายใด
นายกฤษ อุตตมะเวทิน รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะโฆษกกระทรวงฯ ระบุว่า ได้มอบหมายให้กรมวิชาการเกษตรศึกษาทั้งข้อดี ข้อเสีย ผลกระทบต่อเศรษฐกิจ และผลที่จะเกิดขึ้นกับวิถีชีวิตของเกษตรกร พร้อมเปิดรับฟังความคิดเห็นจากเกษตรกรและผู้เกี่ยวข้องให้มากที่สุด
นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กำชับชัดเจนว่า ต้องรับฟังเสียงเกษตรกรอย่างรอบด้าน หากท้ายที่สุดพบว่าเรื่องนี้ไม่เป็นประโยชน์ต่อประชาชน กระทรวงฯ จะยึดการปกป้องเกษตรกรและผลประโยชน์ของคนไทยเป็นหลัก
UPOV 1991 เกี่ยวอะไรกับเกษตรกรไทย?
UPOV 1991 เป็นกรอบความตกลงระหว่างประเทศที่มุ่งคุ้มครองสิทธิของนักปรับปรุงพันธุ์พืช เพื่อส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืชใหม่ ผู้สนับสนุนมองว่าอาจช่วยเพิ่มโอกาสในการพัฒนาพันธุ์พืชและแข่งขันในตลาดโลก
แต่สิ่งที่เกษตรกรต้องติดตาม คือ กติกาดังกล่าวจะส่งผลต่อการเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อ การใช้พันธุ์พืช และต้นทุนการผลิตอย่างไร ซึ่งจำเป็นต้องพิจารณารายละเอียดและผลกระทบให้ชัดเจนก่อนมีการตัดสินใจใดๆ
ปัจจุบันประเทศไทยใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ซึ่งมีหลักการคุ้มครองนักปรับปรุงพันธุ์พืช ควบคู่กับการดูแลพันธุ์พืชพื้นเมือง พันธุ์พืชของชุมชน และการแบ่งปันผลประโยชน์ รวมถึงสิทธิของเกษตรกรในการเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อภายใต้เงื่อนไขของกฎหมาย
ยังไม่จบแค่กระทรวงฯ ต้องผ่านอีกหลายขั้นตอน
นางศศิญา ปานตั้น รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร ในฐานะโฆษกกรมฯ ยืนยันว่า ขณะนี้ยังอยู่ระหว่างการศึกษาข้อมูลและผลกระทบ โดยก่อนเสนอคณะรัฐมนตรีจะต้องรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน และหากดำเนินการต่อ ยังต้องผ่านกระบวนการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงคณะรัฐมนตรีและรัฐสภาตามขั้นตอนที่กำหนด
สมาคมสื่อมวลชนเกษตรแห่งประเทศไทยชวนติดตามประเด็นนี้อย่างใกล้ชิด เพราะหัวใจสำคัญไม่ใช่เพียงการเปิดโอกาสให้มีพันธุ์พืชใหม่ แต่ต้องตอบให้ชัดว่า เกษตรกรไทยจะได้รับประโยชน์อย่างไร และสิทธิในการเก็บเมล็ดพันธุ์เพื่อปลูกต่อจะได้รับการคุ้มครองเพียงใด
ทั้งนี้ ต้องรอผลการศึกษาและรายละเอียดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยยังไม่ควรสรุปว่า UPOV 1991 จะส่งผลดีหรือผลเสียต่อเกษตรกรไทยอย่างไร จนกว่าจะมีข้อมูลที่ชัดเจนเพียงพอ
